You are currently viewing Sự liên quan giữa chế độ ăn và các bệnh ung thư

Sự liên quan giữa chế độ ăn và các bệnh ung thư

Những gì bạn ăn có ảnh hưởng đáng kể đến nhiều khía cạnh sức khỏe của bạn, bao gồm cả nguy cơ phát triển các bệnh mãn tính như bệnh tim, tiểu đường và ung thư. 

Mối liên quan giữa chế độ ăn và ung thư

Ung thư vú : Tăng cường ăn rau có thể làm giảm nguy cơ ung thư vú âm tính với thụ thể estrogen, trong khi tăng lượng chất xơ trong chế độ ăn có thể làm giảm nguy cơ ung thư vú nói chung.

Ung thư phổi: Hút thuốc lá nhiều làm tăng nguy cơ ung thư phổi. Ngược lại, những người tiêu thụ nhiều trái cây và rau quả có nguy cơ mắc bệnh thấp hơn;

Ung thư đại trực tràng: Ăn quá nhiều các loại thịt chế biến sẵn như xúc xích, thịt xông khói sẽ làm tăng nguy cơ ung thư đại trực tràng. Trong khi đó, các chất giàu vitamin, khoáng chất, chất xơ và chất chống oxy hóa trong thực phẩm, có lợi cho việc phòng chống ung thư đại trực tràng;

Ung thư gan: Uống rượu bia là yếu tố chính gây ung thư gan. Cùng với đó, thường xuyên ăn thực phẩm bị mốc sẽ làm tăng nguy cơ mắc căn bệnh này.

Ung thư dạ dày : Ăn nhiều muối hoặc hun khói trong thời gian dài làm tăng nguy cơ ung thư dạ dày; ăn nhiều trái cây và rau quả và bổ sung vitamin A, E và selen có thể làm giảm nguy cơ ung thư dạ dày;

Ung thư thực quản : Hút thuốc và uống rượu sẽ làm tăng nguy cơ ung thư thực quản , và ăn nhiều trái cây và rau quả có thể giúp ngăn ngừa bệnh này.

Những tác nhân gây ung thư thường gặp trong thực phẩm

Chất gây ung thư là những chất làm tăng xác suất đột biến gen tế bào, và sau đó làm tăng nguy cơ ung thư:

Thực phẩm bị mốc do Aflatoxin

Aflatoxin có độc tính cao và được coi là chất gây ung thư mạnh, chủ yếu gây ung thư gan và cũng có thể gây ung thư thực quản, ung thư vú, ung thư trực tràng và nhiều bệnh ung thư khác.

Gạo, đậu, lạc, các loại hạt và các loại thực phẩm khác có hàm lượng tinh bột cao sẽ sinh ra độc tố aflatoxin khi bị mốc. Ngoài ra, thớt, đũa, khăn lau,… cũng có thể sinh ra độc tố aflatoxin nếu thức ăn còn sót lại và bị ẩm.

Do đó, chúng ta nên bảo quản lạc, ngô, đậu và các loại thực phẩm khác ở nơi có nhiệt độ thấp và khô ráo; bộ đồ ăn phải đảm bảo vệ sinh, giữ khô ráo, thay mới thường xuyên.

Thực phẩm được bảo quản bằng nitrit

Bản thân nitrit không gây ung thư, nhưng sau khi phản ứng với protein, nó có thể chuyển hóa thành nitrosamine gây ung thư trong cơ thể. Nitrosamine có độc tính mạnh với gan và gây ra nhiều loại ung thư như ung thư gan, ung thư miệng, ung thư thực quản, ung thư phổi và ung thư tuyến tụy.

Nitrit thường được sử dụng như một chất bảo quản và phổ biến trong các sản phẩm thịt chế biến sẵn. Bên cạnh đó, các loại dưa muối được ghi nhận có hàm lượng nitrit cao hơn trong 20 ngày đầu muối chua. Do đó, các chuyên gia khuyến cáo hạn chế ăn các loại dưa muối xổi.

Benzopyrene trong thịt nướng

Benzopyrene thuộc nhóm hydrocacbon thơm đa vòng, một chất gây ung thư mạnh đã được công nhận. Các nghiên cứu đã chỉ ra rằng một liều lượng nhất định của benzopyrene trong thực phẩm có thể gây ung thư gan và các khối u đường tiêu hóa.

Benzopyrene thường được tìm thấy trong thực phẩm nướng, thực phẩm sẽ bị carbon hóa trong quá trình hun khói và nướng, đồng thời benzopyrene sẽ tăng lên đáng kể.

Vì vậy, nên ăn ít đồ nướng và đồ hun khói, khi tự làm đồ nướng không nên để đồ ăn quá gần lửa than và không ăn phần bị cháy. Khi chiên thực phẩm, hãy cố gắng rút ngắn thời gian càng nhiều càng tốt.

Thuốc lá và rượu

Thuốc lá và rượu có liên quan mật thiết đến bệnh ung thư. Thuốc lá có chứa nhiều chất gây ung thư, không chỉ đi qua miệng hoặc đường hô hấp mà còn lưu thông khắp cơ thể theo máu, làm tổn thương các tế bào bình thường và gây ra các bệnh ung thư như ung thư phổi, ung thư vú và ung thư vòm họng.

Sau khi rượu vào cơ thể con người, nó được chuyển hóa thành acetaldehyde bởi gan, và acetaldehyde làm tăng nguy cơ tổn thương ADN, từ đó làm tăng nguy cơ ung thư. Lạm dụng rượu bia liên quan chặt chẽ đến bệnh ung thư gan, ung thư miệng, ung thư vòm họng và ung thư thực quản.

Chế độ ăn lành mạnh chống ung thư

Một mô hình ăn uống lành mạnh bao gồm:

  • Thực phẩm giàu vitamin, khoáng chất và các chất dinh dưỡng khác.
  • Thực phẩm không chứa nhiều calo và giúp duy trì cân nặng khỏe mạnh.
  • Đa dạng loại rau quả xanh đậm, đỏ và cam.
  • Các loại đậu giàu chất xơ.
  • Ngũ cốc nguyên hạt, bánh mì, mì ống, và gạo lứt.

Chế độ ăn lành mạnh sẽ giới hạn hoặc không bao gồm:

  • Một số loại thịt đỏ như thịt bò, thịt lợn và thịt cừu.
  • Các loại thịt đã qua chế biến như thịt xông khói, xúc xích, thịt nguội.
  • Đồ uống chứa nhiều đường như nước ngọt, đồ uống thể thao và đồ uống trái cây.
  • Thực phẩm chế biến sẵn và các sản phẩm ngũ cốc tinh chế.
Hãy bổ sung thực phẩm giàu vitamin, khoáng chất và các chất dinh dưỡng khác.
Hãy bổ sung thực phẩm giàu vitamin, khoáng chất và các chất dinh dưỡng khác.

Lời khuyên cho một mô hình ăn uống lành mạnh:

  • Bổ sung các món ăn với các loại rau và trái cây màu sắc, đậu và ngũ cốc nguyên hạt.
  • Chọn cá, thịt gia cầm hoặc đậu làm nguồn cung cấp protein chính thay vì thịt đỏ hoặc thịt chế biến sẵn.
  • Nếu tiêu thụ thịt đỏ hoặc thịt đã qua chế biến, nên sử dụng khẩu phần nhỏ hơn.
  • Chế biến các loại thịt gia cầm và cá bằng cách hấp hoặc luộc, tránh chiên hoặc nướng.
  • Tăng cường ăn đồ ăn tự chế biến thay vì “ăn hàng”, tiêu thụ nhiều rau, trái cây nguyên quả và các loại thực phẩm ít calo thay vì thực phẩm nhiều calo như khoai tây chiên, kem, bánh rán và đồ ngọt khác. Các nhà hàng thường phục vụ các phần ăn lớn, nhưng bạn không nhất thiết phải ăn hết khẩu phần và có thể lựa chọn mang đồ ăn còn lại về để sử dụng cho những bữa ăn tiếp theo.
  • Sử dụng đĩa đựng đồ ăn và bát ăn kích thước nhỏ hơn cho những thực phẩm có calo lớn hơn.
  • Chú ý tới bảng thành phần được in trên bao bì của từng sản phẩm.
  • Hạn chế sử dụng nước sốt kem, các loại nước sốt nhiều muối và phụ gia.